Najmniejszy park narodowy w Polsce. Po┼éo┼╝ony jedynie szesna┼Ťcie kilometr├│w od kr├│lewskiego Krakowa. Jest bardzo lubianym miejscem spotka┼ä i wypad├│w mniej i bardziej do┼Ťwiadczonych groto┼éaz├│w, poniewa┼╝ na jego terenie znajduje si─Ö oko┼éo 700 jaski┼ä. Nie na darmo symbolem Parku jest w┼éa┼Ťnie nietoperz. Ojcowski Park Narodowy to oaza spokoju i kontaktu z natur─ů, kt├│r─ů mamy na wyci─ůgni─Öcie r─Öki. Wieczorami s┼éycha─ç ┼Ťpiew ptak├│w, szum lasu, a widok mg┼éy unosz─ůcej si─Ö nad dolin─ů jest niezapomniany.

Przyroda Ojcowskiego Parku Narodowego

W tak pi─Öknym miejscu, pe┼énym zadziwiaj─ůcych form stworzonych przez natur─Ö, przez wieki rodzi┼éy si─Ö liczne opowie┼Ťci i legendy. Cz─Ö┼Ť─ç z nich poparta jest historycznymi faktami, inne to by─ç mo┼╝e tylko ludzka wyobra┼║nia. Ale jak to m├│wi─ů: w ka┼╝dej legendzie tkwi ziarno prawdyÔÇŽ

Najs┼éynniejsza legenda zwi─ůzana z Ojcowem jest znana ka┼╝demu, nawet tym kt├│rzy nigdy nie byli w tamtych rejonach. Ka┼╝dy przecie┼╝ s┼éysza┼é o skale, kt├│ra zdaje si─Ö niewzruszenie sta─ç wbrew naturze i zasadom statyki. Samotny, wapienny kamie┼ä, pn─ůcy si─Ö ku g├│rze na wysoko┼Ť─ç blisko 30 metr├│w, opiera si─Ö na ziemi cienkim ko┼äcem, rozszerzaj─ůc si─Ö ku g├│rze na kszta┼ét maczugi. Sk─ůd taka przedziwna forma? To efekt milion├│w lat dzia┼éania s┼éo┼äca, wiatru, mrozu, wilgoci, deszczu. Czy tylko tego? Takie prozaiczne wyt┼éumaczenie u mi┼éo┼Ťnik├│w legend pozostawia niedosyt. Fani wszelkiego rodzaju fantastyki wol─ů wierzy─ç, ┼╝e wapienna ska┼éa, zwana Maczug─ů Herkulesa, rzeczywi┼Ťcie w dalekiej przesz┼éo┼Ťci nale┼╝a┼éa do mitologicznego bohatera. Inni mi┼éo┼Ťnicy legend wol─ů bardziej patriotyczn─ů opowie┼Ť─ç: maczuga nale┼╝a┼éa do dzielnego ksi─Öcia Kraka. Roztrzaska┼é ni─ů ┼éeb smokowi, a potem postawi┼é j─ů u wylotu doliny ojcowskiej ku przestrodze ka┼╝dego kto by do Krakowa chcia┼é jecha─ç w z┼éych zamiarach.

Legenda pi─Ökna, ale gdyby da─ç jej do ko┼äca wiar─Ö, to trzeba by nasz─ů ska┼é─Ö nazywa─ç Maczug─ů Kraka nie Herkulesa. Jest jednak znana jeszcze inna nazwa, mniej poetycka – Sokola Ska┼éa. Powsta┼éa chyba dlatego, ┼╝e jedynie sok├│┼é mo┼╝e dosta─ç si─Ö na jej szczyt wzgl─Ödnie ┼éatwo. Zdobycie szczytu Maczugi Herkulesa to nie lada wyzwanie. Po raz pierwszy uda┼éo si─Ö to w 1933 roku Leonowi Witkowi z Katowic. Na pami─ůtk─Ö tego wydarzenia na szczycie ska┼éy umieszczono niewielki, ┼╝elazny krzy┼╝. P├│┼║niej Maczuga Herkulesa zosta┼éa zdobyta jeszcze w latach 1935 i 1936.

Maczuga Herkulesa

Inna znana legenda zwi─ůzana z Ojcowskim Parkiem Narodowym wspomina posta─ç kr├│la W┼éadys┼éawa ┼üokietka. Z lekcji historii w szkole mo┼╝na pami─Öta─ç, ┼╝e pod koniec XIII wieku pretensje do korony polskiej zacz─ů┼é zg┼éasza─ç kr├│l Czech Wac┼éaw II z dynastii Przemy┼Ťlid├│w. Bez wdawania si─Ö w zb─Ödne szczeg├│┼éy: dosz┼éo do zbrojnego konfliktu mi─Ödzy wspominanym Wac┼éawem, a W┼éadys┼éawem ┼üokietkiem, wtedy jeszcze ksi─Öciem. W┼éadys┼éaw przegra┼é i musia┼é ucieka─ç przed czeskim kr├│lem. W tym w┼éa┼Ťnie momencie do g┼éosu dochodzi legenda: pokonany ksi─ů┼╝─Ö na swoj─ů kryj├│wk─Ö wybra┼é trudno dost─Öpn─ů jaskinie. ┼╗ycie W┼éadys┼éawowi uratowa┼é paj─ůczek, kt├│ry swoj─ů sieci─ů zakry┼é wej┼Ťcie do jaskini. Ksi─ů┼╝─Ö by┼é mizernego wzrostu i bez naruszania sieci dosta┼é si─Ö do ┼Ťrodka, a ┼Ťcigaj─ůcym go czeskim siepaczom nie przysz┼éo do g┼éowy, ┼╝e W┼éadys┼éaw m├│g┼éby si─Ö ukry─ç w jaskini. Wed┼éug legendy ┼üokietek mia┼é przebywa─ç w jaskini sze┼Ťciu tygodni. Okoliczna ludno┼Ť─ç, wierna swojemu ksi─Öciu, przynosi┼éa mu jedzenie i wod─Ö, ale i wie┼Ťci z Krakowa.

Dzi─Öki temu ┼üokietek przygotowa┼é si─Ö do odwetu i m├│g┼é w odpowiednim momencie opu┼Ťci─ç kryj├│wk─Ö, aby walczy─ç o odzyskanie swojej pozycji. Tyle dowiadujemy si─Ö z legendy, cho─ç fakty historyczne ┼Ťwiadcz─ů o tym, ┼╝e min─Ö┼éo troch─Ö czasu zanim ┼üokietek wygra┼é walk─Ö o krakowski tron. Z postaci─ů ksi─Öcia W┼éadys┼éawa zwi─ůzane jest jeszcze jedno podanie, tym razem dotycz─ůce samej nazwy Ojcowskiego Parku Narodowego. Pono─ç zamek w Ojcowie wybudowa┼é sam Kazimierz Wielki. I to on podobno wymy┼Ťli┼é nazw─Ö Ojc├│w, bo nazwa┼é zamek ”ociec u ska┼éy”, na cze┼Ť─ç swojego ojca ┼üokietka, od kt├│rego wiedzia┼é ┼╝e b┼é─ůka┼é si─Ö w tych okolicach.

Zamek w Ojcowie

Ciekawe podanie jest zwi─ůzane r├│wnie┼╝ z Kaplic─ů ”Na wodzie”. Zosta┼éa wybudowana nad wodami Pr─ůdnika, poniewa┼╝ car Miko┼éaj II wyda┼é zarz─ůdzenie zabraniaj─ůce budowy obiekt├│w sakralnych na ziemi ojcowskiej. Zakaz ten uda┼éo si─Ö pomin─ů─ç dzi─Öki lokalizacji ┼Ťwi─ůtyni „na wodzie”, czyli usytuowanie kaplicy na drewnianych balach , kt├│re by┼éy postawione w poprzek p┼éyn─ůcego Pr─ůdnika.

Niestety dane historyczne nie potwierdzaj─ů w tej legendzie cho─çby ziarenka prawdy. Kaplica to po prostu ┼éazienki zdrojowe zmienione lub przerobione w 1901 roku na obiekt sakralny. Kuracjusze ├│wczesnego sanatorium w Ojcowie odczuwali brak ┼Ťwi─ůtyni w Dolinie Pr─ůdnika, dlatego te┼╝ ├│wczesny dyrektor zak┼éadu hydropatycznego, doktor Stanis┼éaw Niedzielski, zainicjowa┼é budow─Ö kaplicy. Jest ona przyk┼éadem drewnianego budownictwa w stylu szwajcarsko-ojcowskim. Prace stolarskie zosta┼éy wykonane przez miejscowych robotnik├│w pod kierunkiem Ignacego Chmielowskiego z Ojcowa.

Kaplica ”na wodzie”

Park narodowy w Ojcowie to jedno z najbardziej interesuj─ůcych miejsc Wy┼╝yny Krakowsko-Cz─Östochowskiej. Warto si─Ö tu wybra─ç, nie tylko ze wzgl─Ödu na legendy i podania zwi─ůzane z tym niezwyk┼éym miejscem. Pami─Ötajmy jednak, ┼╝e podobnie my┼Ťli wielu turyst├│w i mieszka┼äc├│w Krakowa, trzeba wi─Öc liczy─ç si─Ö z tym, ┼╝e w tym najmniejszym z polskich park├│w narodowych i drugim najcz─Ö┼Ťciej odwiedzanym w Ma┼éopolsce potrafi by─ç w sezonie bardzo t┼éoczno. Na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego znajduje si─Ö drewniana zabudowa pochodz─ůca z XIX i XX wieku. Po cz─Ö┼Ťci to obiekty mieszkalne i gospodarcze, kt├│re wykorzystywa┼éa lokalna ludno┼Ť─ç. Drug─ů znacz─ůc─ů grup─ů budynk├│w s─ů stare pensjonaty, wille i hotele s┼éu┼╝─ůce kuracjuszom z ojcowskiego uzdrowiska. Ze wzgl─Ödu na swoje walory historyczne oraz przyrodniczo-krajobrazowe Ojcowski Park Narodowy jest skrzy┼╝owaniem wielu szlak├│w pieszych i rowerowych.

Źródło:
”Duchy polskie” Bogna Wernichowska i Maciej Koz┼éowski
”Zamki w po┼éudniowej Polsce” Izabela i Tomasz Kaczy┼äscy

Translate ┬╗